Với đặc điểm địa bàn rộng, trải dài từ khu vực đô thị đến miền núi, biên giới, biển đảo và những điểm du lịch thường xuyên tập trung đông người, Quảng Ninh đang từng bước hoàn thiện mạng lưới cấp cứu ngoại viện nhằm đưa dịch vụ y tế khẩn cấp đến gần người dân hơn. Trọng tâm của quá trình này là rút ngắn thời gian tiếp cận bệnh nhân, nâng cao khả năng xử trí ngay tại hiện trường và bảo đảm người bệnh được kết nối nhanh chóng với cơ sở điều trị phù hợp.
Trung tâm điều phối đóng vai trò đầu mối cấp cứu
Hoạt động cấp cứu ngoại viện trên địa bàn hiện có sự tham gia của Trung tâm Vận chuyển Cấp cứu cùng các cơ sở y tế. Trong mô hình này, Trung tâm Vận chuyển Cấp cứu giữ vai trò đầu mối tiếp nhận thông tin, phân loại tình huống và điều phối nhân lực, phương tiện.
Tổng đài 115 được duy trì hoạt động liên tục cả ngày lẫn đêm. Trung tâm bố trí nhân viên trực 24/7 để tiếp nhận các cuộc gọi yêu cầu hỗ trợ cấp cứu qua hệ thống điện thoại.
Sau khi tiếp nhận thông tin, nhân viên điều phối sẽ xác định vị trí, tình trạng của người bệnh và mức độ khẩn cấp. Từ đó, lực lượng cấp cứu cùng phương tiện phù hợp được điều động đến hiện trường. Đồng thời, người bệnh có thể được kết nối với cơ sở y tế có khả năng tiếp nhận và điều trị tương ứng.
Hiện Trung tâm trực tiếp quản lý 6 xe cứu thương chuyên trách, đồng thời thực hiện điều phối 59 xe cứu thương thuộc các đơn vị y tế trên địa bàn.
Duy trì 19 kíp cấp cứu ngoại viện mỗi ngày
Để bảo đảm khả năng phản ứng liên tục, toàn ngành y tế hiện tổ chức 19 kíp cấp cứu ngoại viện hoạt động 24/7. Trong đó, Trung tâm Vận chuyển Cấp cứu duy trì 2 kíp, còn 17 kíp được bố trí tại các đơn vị y tế.
Mô hình này giúp tăng khả năng huy động lực lượng tùy theo địa điểm xảy ra sự cố. Thay vì tất cả yêu cầu cấp cứu đều phải tập trung qua một đội xe, hệ thống có thể lựa chọn kíp trực và phương tiện ở vị trí phù hợp hơn, qua đó hạn chế thời gian di chuyển.
Trong cấp cứu ngoại viện, khoảng thời gian từ khi tiếp nhận thông tin đến lúc nhân viên y tế tiếp cận bệnh nhân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Vì vậy, việc phân bố lực lượng rộng khắp được xem là một trong những yếu tố cần thiết để nâng cao hiệu quả cấp cứu.
Đưa nhân viên y tế ra giữa vịnh Hạ Long
Một trong những cách làm đáng chú ý của Quảng Ninh là đưa lực lượng y tế đến gần các khu vực có nguy cơ phát sinh sự cố thay vì chỉ bố trí nhân lực tại bệnh viện.
Từ ngày 2/4/2026, lực lượng y tế được tổ chức thường trực trên vịnh Hạ Long. Trung tâm Vận chuyển Cấp cứu 115 Quảng Ninh phối hợp với Bệnh viện Đa khoa thành phố và Bệnh viện Bãi Cháy luân phiên bố trí các kíp trực tại đảo Ti Tốp.
Điểm trực này được chuẩn bị thuốc, vật tư y tế và nhiều thiết bị chuyên dụng như máy thở di động, máy theo dõi các chỉ số sinh tồn, cáng nổi cùng những dụng cụ cần thiết cho việc cấp cứu trong môi trường biển.
Cách tổ chức này phù hợp với đặc điểm của vịnh Hạ Long, nơi có lượng khách du lịch lớn và mật độ hoạt động đường thủy cao. Các tình huống như đuối nước, tai nạn trên tàu hoặc khi tham gia hoạt động trên biển, say nắng, tăng huyết áp hay những vấn đề sức khỏe xảy ra đột ngột đều cần được tiếp cận và xử trí càng sớm càng tốt.
Khi có sự cố ở vị trí xa đất liền, nhân viên y tế có thể sử dụng phương tiện đường thủy để tiếp cận nạn nhân, tiến hành sơ cấp cứu ban đầu và phối hợp đưa người bệnh về cơ sở điều trị.
Việc bố trí kíp trực ngay trên vịnh vì thế không chỉ bổ sung thêm một điểm cấp cứu mà còn thay đổi cách tiếp cận: đưa nhân lực và phương tiện y tế đến gần nơi có khả năng xảy ra sự cố.
Phù hợp với định hướng phát triển cấp cứu ngoại viện đến năm 2030
Việc củng cố mạng lưới cấp cứu ngoại viện tại Quảng Ninh diễn ra trong bối cảnh cả nước đang triển khai định hướng phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026–2030.
Theo định hướng mới, cấp cứu ngoại viện được xác định là một bộ phận quan trọng của hệ thống y tế, có nhiệm vụ bảo vệ tính mạng và sức khỏe người dân ngay từ thời điểm xảy ra tình huống khẩn cấp.
Mạng lưới trong thời gian tới được định hướng phát triển theo các tiêu chí gần dân, chuyên nghiệp, hiện đại, thống nhất và liên thông. Đặc biệt, khả năng tiếp cận cấp cứu tại các địa bàn biên giới, biển đảo, vùng sâu, vùng xa, khu vực khó khăn cũng được chú trọng.
Mục tiêu đến năm 2030 là các tỉnh, thành phố đều triển khai mạng lưới cấp cứu ngoại viện phù hợp với điều kiện và nhu cầu thực tế. Hệ thống cũng hướng tới việc tăng tỷ lệ nhân viên y tế tại trạm y tế cấp xã được đào tạo về cấp cứu ngoại viện.
Bên cạnh nhân lực, số lượng và chất lượng xe cứu thương cũng được đặt ra. Định hướng chung là bảo đảm tối thiểu một xe cứu thương đạt chuẩn cho mỗi 100.000 dân.
Đối với các trường hợp nguy kịch, thời gian xuất xe sau khi có quyết định điều động được đặt mục tiêu không quá 5 phút. Hệ thống cũng hướng tới việc tất cả cuộc gọi cấp cứu đều được tiếp nhận, tư vấn và điều phối kịp thời.
Hướng đến trung tâm điều hành cấp cứu thông minh
Để nâng cao năng lực điều phối trong giai đoạn tiếp theo, ngành Y tế Quảng Ninh đã hoàn thành các bước xây dựng và thẩm định chủ trương thành lập Trung tâm Điều hành cấp cứu thông minh trên địa bàn.
Đây được kỳ vọng là nền tảng quan trọng để hiện đại hóa hoạt động cấp cứu ngoại viện. Thay vì chỉ dựa vào phương thức điều phối truyền thống, hệ thống mới có thể tăng cường ứng dụng công nghệ trong tiếp nhận thông tin, xác định vị trí, quản lý phương tiện, phân bổ lực lượng và kết nối với cơ sở điều trị.
Khi dữ liệu giữa các đơn vị được liên thông, việc lựa chọn phương tiện và kíp cấp cứu phù hợp với từng tình huống sẽ thuận lợi hơn. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng có thêm cơ sở để theo dõi hoạt động, đánh giá thời gian phản ứng và từng bước cải thiện chất lượng dịch vụ.
Từ cấp cứu tại bệnh viện sang cấp cứu ngay tại nơi xảy ra sự cố
Một trong những thay đổi quan trọng của mô hình cấp cứu ngoại viện hiện đại là không chờ bệnh nhân đến bệnh viện mới bắt đầu xử trí.
Trong những trường hợp khẩn cấp, nhân viên y tế cần có mặt tại hiện trường, thực hiện đánh giá ban đầu, duy trì các chức năng sống, xử lý những tình trạng nguy hiểm và chuẩn bị phương án vận chuyển phù hợp.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với các trường hợp tai nạn, đuối nước, ngừng tuần hoàn, suy hô hấp hoặc những tình trạng có thể diễn biến nhanh. Thời gian được tiết kiệm ở giai đoạn đầu có thể tạo điều kiện để bệnh nhân được tiếp tục điều trị chuyên sâu sớm hơn.
Với Quảng Ninh, yêu cầu này càng rõ nét do địa bàn có cả núi, biển, đảo, khu vực biên giới và các trung tâm du lịch. Một mô hình chỉ tập trung phương tiện cấp cứu tại các đô thị sẽ khó đáp ứng đầy đủ nhu cầu ở những khu vực xa trung tâm.
Do đó, việc tổ chức các điểm trực linh hoạt, tăng cường phương tiện đường thủy, duy trì các kíp cấp cứu tại nhiều cơ sở y tế và xây dựng trung tâm điều hành thông minh đang tạo thành những mắt xích quan trọng trong quá trình hoàn thiện hệ thống.
Mục tiêu cuối cùng là rút ngắn thời gian đến với người bệnh
Cấp cứu ngoại viện không chỉ đơn thuần là hoạt động vận chuyển bệnh nhân bằng xe cứu thương. Một hệ thống hoàn chỉnh cần bao gồm chuỗi hoạt động từ tiếp nhận cuộc gọi, tư vấn ban đầu, xác định vị trí, phân loại mức độ nguy cấp, điều phối nhân lực và phương tiện, sơ cấp cứu tại hiện trường, vận chuyển an toàn cho đến bàn giao người bệnh cho cơ sở điều trị.
Quảng Ninh đang từng bước xây dựng mô hình theo hướng đó. Việc đưa lực lượng cấp cứu đến những địa điểm có nguy cơ cao, tổ chức trực trên vịnh Hạ Long, duy trì nhiều kíp cấp cứu 24/7 và chuẩn bị cho trung tâm điều hành thông minh đều hướng tới một mục tiêu chung: khi người dân hoặc du khách gặp tình huống khẩn cấp, sự hỗ trợ y tế có thể được triển khai nhanh hơn và phù hợp hơn với hoàn cảnh thực tế.
Trong thời gian tới, cùng với đầu tư phương tiện và công nghệ, việc đào tạo nhân lực, chuẩn hóa quy trình phối hợp giữa các cơ sở y tế và nâng cao năng lực cấp cứu tại tuyến cơ sở sẽ tiếp tục có vai trò quan trọng. Khi các thành phần được kết nối đồng bộ, mạng lưới cấp cứu ngoại viện sẽ không chỉ phục vụ tốt hơn khu vực đô thị mà còn có khả năng đáp ứng những tình huống phát sinh tại miền núi, biên giới, biển đảo và các điểm du lịch đông người.
Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu xây dựng hệ thống y tế lấy người dân làm trung tâm, trong đó dịch vụ cấp cứu được tổ chức theo nhu cầu thực tế của cộng đồng và từng bước tiến tới mô hình chuyên nghiệp, hiện đại, liên thông.